ارواښاد استاد علامه عبدالحى حبیبی

     په كندهار كښی د احمد شاه با با د زمانې راهیسی د كاكړو یوې مشهوره كورنۍ افغانی ټولنی ته ډیر درانه پوهان او ستر روښان فكران وړاندی كړی چی د هغو دجملې څخه یو هم ارواښاد عبدالحى حبیبی صاحب و . ښاغلى حبیبی صاحب د عبدالحق كاكړ كندهاری زوى په دیارلس سوه اته ویشتم هجری سپوږمیز كال كښی د كندهار په لرغونی او باستانی  ښار كښی وزیږېد .د ارواښاد د مادی ژوند نسبی ښه حالت هغه ته اجازه وركړه چی د هغه وخت په ښوونځیو كی تر پنځم ټولګى پوری زده كړه وكړی او كله چی په دیارلس سوه شپږم لمریز كال كی د ښووځى څخه فارغ شو نو د ښوونكی په توګه مقرر شو . څرنګه چی محبوب استاد د پیاوړی استعداد خاوند و نو ډیر ژر یې په لیكلو او شعری پارچو پیل وكړ .

     په پښتو ژبه كی د ادبیاتو د تاریخ لیكنه تر ټولو لومړى ارواښاد استاد علامه حبیبی صاحب پیل كړې ده ، په دیارلس سوه دولسم لمریز كال كی  چی دى په كندهاركی د طلوع افغان د جریدی مدیرو ، په هغه جریده كی  یې د پښتو ژبی شاعرانو پېژندګلوی ته دوه خاص ستونه

خاص كړل . پیاوړی استاد د پښتو ادبیاتو او د پښتو ژبی د تاریخ په روڼولو كی ډیر   ستر موفقیتونه ګټلی دی او د لویی برخی خاوند دى . ددې كار اغاذ او ادامه تر ډیره حده دده د همت او زحمت د وجی دده د قلمی او علمی خدمت پله یې ډیره درنه كړې ده . او همدا راز ارواښاد د ادب د دنیا خوری وری څانګی راټولی كړی او دنوی پوهی په رڼا كی یې د هنر او د ادب و مینه والو ته ډالۍ كړی چی په دې كار سره یې د لرغونی هیواد د تاریخ اصلی جوهر او تاریخی وركی زېرمی رابرسیره كړی او په خپل بی پایه هاند او هڅو یې څه د پاسه یو سلو دو دیرش ډیر مهم شتمن تاریخی او ادبی اثار لیكلی او یا خویې پر هغو داسی سریزی ورزیاتی كړی چی واقعا یې د نامالومو ادبی ، تاریخی او تصوفی اثارو زیرمی خلكو ته روښانه كړی.

     لوى استاد نه یوازی داچی د مطبوعاتو په روزنیز اړخ پوه و بلكی عملا یې دغه لاره پاللی او ټینګه تعقیب كړې ده په تېره بیا د ملی ژبی پښتو د احیا او پرمختیا كښی دده هڅی خورا درنې وې ، نه یوازی دا چی دى په پښتو ژبه كی یو پیاوړى لیكوال و بلكی په فارسی ژبه كی هم یو پوخ لیكوال و او په دواړو ژبو كی ډیر مهم او پاخه اشعار لری او د دواړو ژبو یو خوږ ژبى شاعر او ادبی لیكوال و سربیره پردې چی قدرمن استاد د پښتو او فارسی ژپو یو پیاوړى لیكوال و خو ده په انګلیسی ، عربی او اردو ژبو كی                هم لوى لاس                          درلود .

     پیاوړى استاد په خپل ژوند كی یو لړ ارزښتناكه دندی هم تر سره كړی دی چی نوموړی په دیارلس سوه اووم هجری لمریز كال  كی د طلوع افغان د جریدې مرستیال او وروسته تر درو كلونو د هغې جریدې مسوول شو او همدا راز اروښاد د پښتو ټولنی لوى مدیر ، د طبوعاتو د مستقل ریاست مرستیال ، د پوهنی د وزارت مشاور ، د كندهار د پوهنی ریس ، په چمن كی د تجارانو وكیل ، د ادبیاتو د پوهنځى ریس ، د كابل مجلې مسوول چلوونكى ، افغانستان د تاریخ د ټولنی ریس او د كابل په پوهنتون كی استاد پاته سوى دى .د افغانستان د تاریخی خاوری او دكندهار د فرهنګی او باستانی بېدیاوی ددې علمی او ادبی شخصیت علمی ، تاریخی ، ادبی ، ژبنی او ټولنیز میراث به د افغانستان د خپل اولس او د هنر او ادب د مینه والو په منځ كښی د یوه مدنی میراث په توګه تر نسلونو نسلونو پوری په ډیر ارزښت او درنښت  سره پاته وی .

 

د ادب ډیوه مړه شوه

ته یوګل وې د عــــــــــــــــــــــــرفان ورژېدلې

ته غمخور ددې اولس وكـــــــــــــــــــوچېدلې

تا ټول عمــــــــــــــــر و وقف كړى و اولس ته

ددې خلكو په غمــــــــــــــــــــــــوكی ربړېدلې

ستاوه هیله چی ټول خلــك فهمیــــــده شی

شپه او ورځ ددوى لپـــــــــــــــــــــاره كړېدلې

تا د مرګ په ساعت هم فراغـــــــــــــت نكړ

تا پر وخت د زكنــــــــــــــدن پاڼی لیــــــكلې

د هیواد دعلم تــــــــــــــــــــاج د ادب ګل وې

رنځورانو ته د جهل لوى درمــــــــــــــــل وې

ته ددې مینی وتلى علامــــــــــــــــــــــــــــه وې

ددې سیمی د تیارو بله ډیــــــــــــــــــــوه وې

تا د علـــــــــــــــــــــــم تږی ډیر دی اوبـه كړی

ته د پوهــــــی د سحرونو مجموعــــــــــه وې

تا په علم باندی پـــــــوه ډیر ناپوهـان كړل

ددې خاوری د اسمان رڼه مشعــــــــــله وې

توره شپه كی دی دلمـــــر په شان رڼا كړه

د ایشیــــــــــــا د زړه منلى نابغـــــــــــــــه وې

د افغان د سیمی لوى عالـــــم پښتون وې

پښتونخــوا كی ته سپېدی د سباوون وې

ته ډیوه د فضیــــــلت وې ددې خـــــــــاوری

هم سینــا هم بیـــرونی وې ټول دې واوری

ها چی نیم قرن یې خــــــــدمت كړ ودې ملك ته

د هغه په یاد به نن لا اسمـــــــــــــــــــان ژاړی

لیكوالان او ادیبـــــــــــــــــان سره را ټول دی

دې نامور او مورخ ته جنــــــــــــــــت غواړی

ها د علم تاج  چی نن  ولاړى  په  ګور شو

د هغه په لوړ نامه به افغان ویـــــــــــــــــاړی

ستر استاد د پښتو ژبی حبیبـــــــــــــی ولاړ

لوى لیكوال او پوخ څېړونكى د دری ولاړ

 

20- 2- 1363 لمریز خیرخانه مینه كابل