كوچی له پغمبر صلى الله علیه وسلم پنځه ویشت پوښتنې لری

 

پوښتنه: غواړم چې بډاى شم؟

ځواب : قناعت غوره كړه، بډاى به شې.

 پوښتنه : غواړم چې لوى عالم شم.

ځواب: تقوى او پرهېزګاری غوره كړه عالم به شې.

پوښتنه: غواړم چې عزتمن شم

ځواب: خلكو ته لاس مه نیسه عزتمن به شې.

پوښتنه: غواړم چې لوى سړى شم.

ځواب: له خلكوسره مرسته كوه.

پوښتنه: غواړم چې عادل شم.

ځواب: چې ځان ته یې خوښوې نورو ته یې هم خوښوه.

پوښتنه: غواړم چې ځواكمن شم.

ځواب: په خداى جل جلاله باندې باور اوتوكل كوه.

پوښتنه: دخداى جل جلاله په دربار كې غوره درجه غواړم

ځواب: د خداى جل جلاله ذكر كوه.

پوښتنه: غواړم چې روزی مې پراخه شی.

ځواب: تل په اوداسه كې اوسه.

پوښتنه: غواړم چې دعا مې قبوله شی.

ځواب: له حرامو نه ځان ژغوره.

پوښتنه: غواړم چې ایمان مې بشپړ شی.

ځواب: اخلاق ښه كړه.

پوښتنه: دقیامت په ورځ له خداى جل جلاله نه داسې لیدنه غواړم چې راڅخه خوشاله وی.

ځواب: ژر ترژره له جنابت څخه وروسته غسل كوه.

پوښتنه: غواړم چې ګناهونه مې كم شی.

ځواب: زیات استغفار وایه.

پوښتنه: غواړم چې الله جل جلاله رحم راباندې وكړی.

ځواب: دخداى جل جلاله په مخلوق رحم كوه.

پوښتنه: غواړم چې خداى جل جلاله مې پرده وكړی.

ځواب: دخلكو پرده ساته.

پوښتنه: غواړم چې رسوا نه شم.

ځواب: له زنا څخه ځان ژغوره.

پوښتنه: غواړم چې الله جل جلاله اورسول صلى الله علیه وسلم ته ګران شم.

ځواب: كوم كارونه چې خداى جل جلاله ته ورګران وی هغه ځان ته ګران كړه.

پوښتنه: غواړم چې دخداى جل جلاله تابع شم.

ځواب: فرائض مه پرېږده.

پوښتنه: غواړم چې احسان كوونكى جوړ شم.

ځواب: دخداى جل جلاله داسې عبادت كوه لكه ته یې چې وینې اویاتا وینې.

پوښتنه: یارسول الله ! ګناهونه په څه شی بښل كېږی؟

ځواب: اوښكې، عاجزی، ناروغی.

پوښتنه: كوم شیان ددوزخ اور سړوی؟

ځواب: په تكلیفونو باندې صبر كول.

پوښتنه: د الله جل جلاله غوسه په څه شی سړیږی؟

ځواب : پټه صدقه وركول او صِله رحمی.

پوښتنه: له ټولو نه لویه ګناه كومه ده؟

ځواب: بداخلاق اوكنجوسی.

پوښتنه: له ټولو نه لویه نیكی كومه ده؟

ځواب: ښه اخلاق، عاجزی او صبر.

پوښتنه: غواړم چې دخداى جل جلاله له غصې نه وژغورل شم.

ځواب: خلكو ته غصه مه كوه!.

[ كنزالعمال\ مسند احمد

ګټور ې خبرې

 

(وعن ابى هریرة رضى الله عنه ان رسول الله صلى الله علیه وسلم قال: ثلث منجیات و ثلث مهلکات، فاما المنجیات فتقوى الله فى السر والعلانیة، والقول بالحق فى الرضا والسخط والقصد فى الغناء والفقر، واما المهلکات فهوى متبع وشح مطاع واعجاب المرء بنفسه وهى اشدهن . ) [ رواه البهیقى فى شعب الایمان ].

ژباړه: حضرت ابوهریره رضى الله عنه وایی چې پیغمبر صلى الله علیه وسلم وویل: د انسان درې شیان ژغورونکی او درې یې له منځه وړونکی دی ، ژغورونکی یې درې شیان دی اوهغه دادى:

١ ـــ په پټه او ښکاره کې له خدایه پاکه وېره کول.

٢ ـــ په خوشحالی او خفګان کې حق وینا کول.

٣ ـــ په پراخی او تنګ لاسی کې درمیانه لګښت کول.

اودانسان له منځه وړونکی شیان هم درې دی اوهغه دادی:

١ ـــ د نفس خبره منل.

٢ ـــ دبخیلتوب اودهغه په غوښتنه چلند کول.

٣ ـــ خودرایی اویواځې خپله خبره منل اودایې په ټولو کې لړزونکى دى.

تشریح:

پیغمبر صلى الله علیه وسلم دناستوخلکو حالت په پام سره ځینې غوره نصیحتونه هغوى ته کول، ځینې وخت به یې همدې خبرې ته په پام سره دځینو ښو کارونو ښېګڼې اوفضائل څرګند کړل، اوځینې بدو کارونو بدوالى به یې په ځانګړی ډول یاداوه، دغه حدیث هم پورته خبرو ته په پام سره پیغمبر صلى الله علیه وسلم دغه نصیحتونه ناستو خلکو ته واورل، هغوى ته په ښکاره وویل: په ښکاره او پټه کې له خدایه وېره وکړئ ، همدا دتقوى ستره نښه ده، تل به حق خبرې کوئ، که څه هم خوشحاله یاستئ اویاهم خفه، حق خبره به نه پرېږدئ. په تنګ لاسی او پراخی کې به له منځ لارې څخه کار اخلئ، داسې نه شی چې په پراخی کې دخوراکونو او لګښتونو شمېر نه وی اوپه تنګ لاسی کې په یوه روپۍ اویاډېر کم شی جنګ کوئ، دنفس په غوښتنو پسې به نه ځئ، دغه راز بخیلی به نه کوئ اونه به یې غوښتنه منئ، بله ناروغی چې درملنه یې ډېره سخته ده هغه دخودرایی او ځان غوښتنې ناروغی ده چې خپله خبره ورته ترټولو غوره او کره ښکاریږی، اودا ناروغی پیغمبر صلى الله علیه وسلم ځکه ډېره سخته وبلله چې که بل څوک داسې ناروغ نصیحت اویایې د درملنې خبرې کوی ده نصیحت کوونکی ته تېروتلى ښکاری اوهغه ته خپل ځان ناروغ نه ښکاری. [ معارف الحدیث \ له یوڅه زیاتونو سره\ دوهم ټوک\